ХАМРАБАЕВА ФЕРУЗА ИБРАГИМОВНА
Тиббиёт фанлари доктори, профессор
1962 йилда туғилган, ўзбек.
1979 йилда умумий ўрта таълим мактабини аъло баҳоларга тамомлаб, Тошкент Давлат Тиббиёт институтининг даволаш факултетига ўқишга кирган. 1986 йили, институтни тамомлаганидан кейин, «Ўзбекқишлоқмаш» ЦҚ да участка терапевт шифокори вазифасида, 1988 йилдан эса, Тошкент шаҳри Хамза тумани соғлиқни сақлаш бўлимининг №15 поликлиникасининг терапия бўлими мудири лавозимида ишлаган.
1989 йилдан 2005 йилгача, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Тиббий реабилитация ва Физиотерапия ИТИ Гастроентерология бўлимида, аввал кичик, кейинчалик катта илмий ходим лавозимларида ишлаган.
Сурункали панкреатит билан касалланган беморларнинг патогенетик давосини ишлаб чиқиш бўйича илмий тадқиқотларда иштирок этган, бу ишларнинг натижалари, 1994 йилда 14.00.34 – физиотерапия ихтисослиги бўйича тиббиёт фанлари номзоди илмий даражасини олиш учун муддатидан аввал якунланган “Сурункали панкреатит билан касалланган беморларни физиотерапия усуллар билан реабилитация қилиш тактикаси” мавзусидаги диссертация ишининг асосига кирган. Шунингдек, 2000-2002 йилларда ФТДҚнинг дастури бўйича бажарилган, ички аъзолари ва асаб тизими касалликлари бор беморларда, табиий ва преформацияланган жисмоний омилларни қўллаб даволашнинг янги реабилитацион усулларини ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш бўйича “Холецистектомияни ўтказган холестатик гепатитли беморларни даволашнинг реабилитацион усулларини ишлаб чиқиш” илмий тадқиқот ишларида иштирок этган. Ишлаб чиқишлар бир қисмининг натижалари, 14.00.05 – ички касалликлар ихтисослиги бўйича тиббиёт фанлари доктори илмий даражасини олиш учун ёзилган “Ошқозон яраси касаллиги патогенезида вегетатив бузилишлар ва биокимёвий баланснинг роли ва даволашни оптималлаштириш йўллари” мавзусидаги докторлик диссертациясининг асосига кирди, ҳозирги вақтда, ФТДҚ нинг 2006-2008 йилларга мўлжалланган дастури бўйича К2.40.4.3 “Йўғон ичакнинг эрозив-ярали, яллиғланиш ва функционал касалликлари билан оғриган беморларни, ичакнинг иммун-яллиғланиш, гистокимёвий кўрсаткичлари ва микробиоценозини ҳисобга олган ҳолда реабилитация қилишнинг янги усулларини ишлаб чиқиш ва оптималлаштириш” лойиҳасининг раҳбари. Шунингдек, «Яллиғланган ичак синдромида (СРК) клиник-ендоскопик ва иммуноморфологик текширувлар (Патогенетик ва терапевтик томонлари)» мавзусидаги диссертация ишига раҳбарлик қилмоқда. Мутахассис сифатида, муаллифлик патентларида акс эттирилган сурункали иккиламчи панкреатит ва ошқозон яраси касаллигига чалинган беморларни дори воситаларисиз ва комбинацияланган даволашнинг ўзига хос усулларини яратган.
Ф.И.Хамрабаева томонидан 6 ўқув дастурлари, 80 дан ортиқ илмий ишлар, 12 услубий кўрсатмалар, 6 ахборот хатлари нашр этилган, 2 та ихтиро патентлари чоп этилган. Меҳнат фаолияти давомида, ўзини тарбияли, билимдон ва истиқболли илмий ходим сифатида намоён қилди. Ходимлар ва беморлар орасида катта ҳурматга сазовор.
МДҲ давлатлари ва чет элллардаги терапевтик ва гастроентерологик съездларнинг доимий тизимли иштирокчисидир.
Характерининг ҳусусиятлари: ҳақгўйлик, сотилмаслик, олижаноблик, меҳнаткашлик, инсофлилик.
Турмушга чиққан. Икки нафар фарзанди бор.
Қисқача иш фаолиятида эришган ютуқлари.
Илмий даражаси ва унвони: Тиббиёт фанлари номзоди илмий даражасини олиш учун диссертация ишининг мавзуси: «Сурункали панкреатит билан касалланган беморларни физиотерапия усуллар билан реабилитация қилиш тактикаси», 14.00.34 – «Физиотерапия» ихтисослиги бўйича (01№000879-1994 й.)
Тиббиёт фанлари доктори даражасини олиш учун диссертация ишининг мавзуси: «Ошқозон яраси касаллиги патогенезида вегетатив бузилишлар ва биокимёвий баланснинг роли ва даволашни оптималлаштириш йўллари», 14.00.05 – «Ички касалликлар» ихтисослиги бўйича, (04№003948-2005й.).
Илмий унвонлари: катта илмий ходим (02№ 000550-2005 й.), профессор (05№ 002618-2012 й.);
Илмий грантлардаги иштироки: Бир неча бор ФТДҚ лойиҳалари доирасидаги илмий ишланмаларга раҳбарлик қилган ва уларда иштирок этган: «Холецистектомияни ўтказган холестатик гепатитли беморларни даволашнинг реабилитацион усулларини ишлаб чиқиш» (К1 20.4.3.-2000-02йй.), «Йўғон ичакнинг эрозив-ярали, яллиғланиш ва функционал касалликлари билан оғриган беморларни, ичакнинг иммун-яллиғланиш, гистокимёвий кўрсаткичлари ва микробиоценозини ҳисобга олган ҳолда реабилитация қилишнинг янги усулларини ишлаб чиқиш ва оптималлаштириш» (К2.40.4.3.-2006-08йй), «Вегетатив дистония синдромли баъзи бир ошқозон, ўн икки бармоқли ичак ва ошқозон ости бези касалликларида, эрта ташҳислаш ва даволаш усулларини ишлаб чиқиш, такомиллаштириш ва оптималлаштириш» (ИЦС-30-6-2009-11йй.) ва «Физиотерапияни қўллаш билан, ўн икки бармоқли ичак, ошқозон ости бези ва ичак касалликларига чалинган беморларда тамаки чекишга тобеликни пасайтириш усулларини ишлаб чиқиш ва оптималлаштириш» (А10-СС-0-1399020 – 2012-14йй.).
Шахсий ҳиссаси: кафедрада, ошқозон-ичак тракти касалликларига тегишли принципиал янги йўналишни ташқил қилди ва кафедра қошида, кейинги морфологик текширувли мўлжалга олинган биопсия ўтказиладиган эндоскопия хонасини очди. МДҲ да илк марта, сурункали панкреатитни эрта аниқлашнинг индикатори бўлган нажас эластазасини синамаси (тест)ни йўлга қўйди. Ҳар йили республиканинг вилоятларига чиқиб, модератор сифатида овқатни ҳазм қилиш тизими касалликларига тегишли бўлган долзарб масалалар бўйича маслаҳат ёрдами ва мастер-синфлар ўтказади. Республика гастроентерологларининг миллий семинар-мактабларини ташкил қилиш ва ривожлантиришга салмоқли ҳисса қўшмоқда. Республика ССВ нинг бош физиотерапевти сифатида, Ўзбекистоннинг физиотерапевт – мутахассисларини тайёрлаш ва малакасини оширишга катта ҳисса қўшиб келмоқда.
Чет эл илмий тадбирларидаги иштироки: Ҳар йили, илмий маърузалар билан чет эл конгресслари ва симпозиумларида қатнашади (РФ (ҳар йили), Швеция (2012й.), Чехия (2013й.), Италия (2014й.), Испания (2014, 2015), Германия (2015й.), Буюк Британия (2016й.), БАА (2016й.), Венгрия (2017й.), РФ (2017й.), Испания (2017й.)
Ёш мутахассисларни тайёрлаш: 2006 йилдан буён 3 фан номзоди тайёрланган ва 4 та докторлик диссертацияси якунланмоқда.
Илмий ишлари, муаллифлик гувоҳномалари: 1 монография, 185 дан ортиқ илмий мақолалар ва тезислар, 29 та услубий кўрсатмалар, 6 ахборот хатлари, 45 дан ортиқ ўқув дастурларини чоп этган, 1 та ихтиро патентига эга.
Жамият ва ассоциацияларнинг ишидаги иштироки: Терапия факултетининг Илмий Кенгаши ва муаммолар комиссияси раиси, ТошВМО институти қошидаги Ихтисослашган кенгаш ва терапия бўйича малака тоифасини бериш бўйича аттестация комиссиясининг аъзоси. Шунингдек, бир қатор жамиятлар ва ассоциациялар: эвропанинг панкреатологлар эвропа клуби, Россия гастроентерология ассоциацияси, Ўзбекистон терапевтлари Ассоциацияси, Россия гастроентерологлари илмий жамиятининг аъзоси, шунингдек, бир қатор илмий тиббий нашрлар: Физиотерапия, балнеология и реабилитация журнали (РФ), Клиницист журнали (Арманистон), Гастроентерология и гепатология (Украина), Гастроентерология журнали (Тожикистон), Ўзбекистон тиббиёт журнали, Ўзбекистон терапия ахборотномаси, Халқ ва саломатлик журнали, Саломат бўлинг журналларининг муҳаррирлик коллегиялари ва муҳаррирлик кенгашлари аъзоси. ЎзР ССВ бош физиотерапевти.