Ижтимоий-фалсафий фикр тарихи маданият тарихининг бир қисми сифатида жамият маънавий ҳаётининг шаклланиши ва ривожланиши тарихини холисона изоҳлаш, ёритишда, шубҳасиз, катта аҳамиятга эга. М.Н.Нуритдинов кўриб чиққан давр (ХВИ-ХВИИ асрлар) деганда умуман Ўрта Осиё маданияти ва хусусан, Мовероннаҳр ижтимоий-фалсафий тафаккури тарихининг амалда ўрганилмаган даври назарда тутилади.

Адабиётимизда ХВИ асрдан кейинги давр маданияти тарихи кам ўрганилган деб ҳисобланган. Дарҳақиқат, ушбу тарихий даврга бағишланган бошқа даврлар (ВИИИ-ХИИ ва ХИВ-ХВ асрлар) билан таққослаганда, о'тган асрнинг саксонинчи йиллари бошларигача жиддий тадқиқотлар ва ҳатто тизимли ахборот материаллари ҳам мавжуд эмас эди. М.Н.Нуритдиновнинг муҳим хизмати, энг аввало, у тарихий-фалсафий адабиётимизда деярли ўрганилмаган мавзуни – 16-асрда Мовераннаҳр халқларининг ижтимоий-фалсафий тафаккури тарихини тизимли ёритишни ўз зиммасига олди. -17-асрлар. Бу давр фалсафий меросини ўрганиш тадқиқотчидан нафақат чуқур фалсафий билим, тарихни билиш, балки аввало ислом дини асосларини, араб, форс, эски ўзбек тилларини яхши билиш, эски араб қўлёзмаларини ўқиш маҳоратини талаб қилган.

М. Н. Нуритдинов тадқиқотлари илмий муомалага ҳали кенг оʻқувчига номаʼлум боʻлган мутлақо янги материаллар, материаллар, бундан ташқари, соф фалсафий хусусиятга эга боʻлган материаллар – файласуфларнинг янги номлари, мероси таҳлили, фалсафий рисолаларнинг номлари, араб тилидан таржималари ва ҳ.к.. Бу эса Марказий Осиёда ХВИ-ХВИИ асрларда. фалсафий масалаларга кенг ва жиддий ёндашган.

Тадқиқот муаллифи Фанлар академияси Абу Райхон Беруний номидаги Шарқшунослик институти қўлёзма фондида сақланаётган, 16-17-асрларга оид араб ва форс тилларида битилган юзлаб номаълум қўлёзмаларни ўқиб, таржима қилгани учун катта ҳисса қўшган. Ўзбекистон Республикаси. Шу тариқа у бу қўлёзмаларни илмий фойдаланишга киритади, гуманитар фанларни янги манбалар билан бойитади.

М. Н. Нуритдиновнинг Оʻрта Осиё халқлари маданияти ва ижтимоий-фалсафий фикри тарихидаги фаолияти туфайли Мирзажон Шерозий, Юсуф Қорабогʻий, Муҳаммад Шариф Бухорий, Иноятулло Бухорий, Ҳусайн Халхолий ва бошқалар каби йирик мутафаккир ва олимларнинг номлари кенг тарқалган. ХВИ-ХВИИ асрлар маданиятининг ривожланишида муҳим рол о'йнаган. ва ўз даври фанининг турли соҳалари ривожига катта ҳисса қўшган.

Муаллиф бу даврда Ўрта Осиё маданий жараёнининг, жумладан, ХВИ асрдан бошлаб Ҳиндистонда Бобурийлар салтанатининг пайдо бўлиши ва барпо этилиши билан мусулмон маданиятининг ривожланишидаги тарихий-фалсафий жараённи ўта ишонарли кўрсатиб беради.

Китоб кичик нашрда, “Тошкент-2023”, 492 бет, рус тилида чоп этилган.