2026 йил 14–15 сентябрь кунлари Самарқанд вилоятида неонатал хизмат ёш шифокорларини «Янги туғилган чақалоқларда илғор респиратор қўллаб-қувватлаш» мавзусида ўқитишнинг иккинчи босқичи ўтказилмоқда.
Тадбир Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган «Ўзбекистонда соғлиқни сақлаш стратегиясини амалга оширишни қўллаб-қувватлаш» лойиҳасининг операцион режаси асосида, Германия халқаро ҳамкорлик жамияти (GIZ)нинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси кўмагида амалга оширилмоқда.
Ўқув машғулотлари Самарқанд вилояти Республика ихтисослаштирилган она ва бола саломатлиги илмий-амалий тиббиёт маркази филиали базасида ўтказилмоқда. Машғулотларни Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази Неонатология кафедраси мутахассислари — А.Л. Батманов, Д.С. Саидумарова, шунингдек, Пулад Таваколипур, Берлин шаҳридаги Сент-Жозеф клиникаси педиатрия бўлими катта шифокори олиб бормоқда.
Базавий кўникмалардан мустақил клиник қарор қабул қилишгача
Мазкур ўқув босқичи жорий йил апрель ойида бошланган мутахассисларнинг амалий тайёргарлигининг давоми ҳисобланади. Биринчи босқич доирасида иштирокчилар нафас олишнинг амалий физиологияси, ноинвазив респиратор қўллаб-қувватлашнинг замонавий усуллари, анъанавий сунъий ўпка вентиляцияси ҳамда асоратланмаган респиратор дистресс-синдроми бўлган янги туғилган чақалоқларни олиб бориш тамойилларини ўргандилар.
Биринчи босқич якунланганидан сўнг шифокорлар ўз тиббиёт муассасаларида амалий фаолиятини давом эттириб, бир неча ой давомида янги туғилган чақалоқларга тиббий ёрдам кўрсатишда олган билим ва кўникмаларини амалиётда қўлладилар.
Сентябрь ойидаги ўқув босқичи мутахассисларнинг касбий компетенцияларини янада такомиллаштириш, шунингдек, энг мураккаб беморларни олиб боришда уларнинг мустақиллик даражасини оширишга қаратилган.
Курс доирасида шифокорнинг янги туғилган чақалоқ ҳолатини тезкор баҳолаш, респиратор қўллаб-қувватлаш кўрсаткичларини таҳлил қилиш, оптимал даволаш тактикасини танлаш ҳамда бемор ҳолати ёмонлашганда уни ўз вақтида коррекция қилиш қобилиятига алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Шу билан бирга, дастур биринчи босқич мазмунини такрорламайди, балки мураккаб клиник ҳолатларда чуқурлаштирилган клиник фикрлаш ва қарор қабул қилиш кўникмаларини ривожлантиришга йўналтирилган.
Ўқувнинг амалий йўналиши
Иккинчи босқичнинг асосий клиник йўналишларини оғир гипоксемик нафас етишмовчилиги ва ўпка гипертензияси, ўпка гипоплазияси, бронх-ўпка дисплазиясининг шаклланиши ва уни олиб бориш, ҳаво сизиб чиқиши синдромлари, шунингдек, сунъий ўпка вентиляциясида бўлган янги туғилган чақалоқларда ҳолатнинг ўткир декомпенсацияси ташкил этади.
Асоратини ўз вақтида аниқлаш ва респиратор қўллаб-қувватлаш стратегиясини тўғри танлаш кўп ҳолларда касаллик оқибати, бемор ҳаётини сақлаб қолиш ва бола саломатлиги учун оғир асоратларнинг олдини олишда ҳал қилувчи аҳамиятга эга.
Курснинг амалий йўналтирилганлиги ўқув жараёнини неонатал хизмат мутахассисларининг реал иш шароитларига имкон қадар яқинлаштириш ва янги туғилган чақалоқларнинг оғир ҳолатларида тиббий ёрдам кўрсатиш учун зарур бўлган кўникмаларни шакллантириш имконини беради.
Ҳудудий неонатал хизматнинг кадрлар салоҳиятини ривожлантириш
Дастурнинг асосий йўналишларидан бири замонавий диагностика ва даволаш усулларини ҳудудий тиббиёт муассасаларида қўллай оладиган, шунингдек, ўз ҳамкасблари билан олган билим ва амалий тажрибасини бўлиша оладиган ёш мутахассисларни тайёрлашдан иборат.
Аввалдан шаклланган мутахассислар гуруҳини ўқитишни давом эттириш ўқув жараёнини илғор клиник ёндашувларни ўзлаштириш ва касбий компетенцияларни ривожлантиришга йўналтириш, базавий материалларни такрорлашга вақт сарфламаслик имконини беради.
Келгусида бу энг мураккаб неонатал ҳолатларни олиб боришда ҳамкасбларига услубий ва амалий кўмак кўрсата оладиган ҳудудий референс шифокорлар гуруҳини шакллантириш учун шароит яратади.
Мутахассисларнинг малакасини ошириш ва янги туғилган чақалоқларга респиратор қўллаб-қувватлашнинг замонавий ёндашувларини жорий этиш Ўзбекистонда она ва болага тиббий ёрдам кўрсатиш тизимини янада такомиллаштиришнинг муҳим таркибий қисмларидан ҳисобланади.
Бундай таълим дастурларини амалга ошириш неонатал хизматнинг кадрлар салоҳиятини мустаҳкамлаш, ихтисослаштирилган тиббий ёрдам сифатини ошириш ва якуний натижада чақалоқлар ўлими ҳамда болаларда оғир ногиронлик хавфини камайтиришга хизмат қилади.
